Kluby samopomocy

Głównym celem KS jest:

• Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu
• Wsparcie wszelkich osób z różnorodnymi problemami
• Minimalizowanie skutków bezrobocia
• Promowanie aktywności i przedsiębiorczości społecznej
• Pomoc w wychodzeniu z izolacji i osamotnienia
• Wzmocnienie poczucie wiary i akceptacji w siebie

KS inicjuje i wspiera rozwój grup samopomocy i wsparcia, dążąc do ich wzmocnienia i usamodzielnienia.

KS zostaje powołany zarządzeniem kierownika / dyrektora i jest wpisany w strukturę ośrodka jako odrębna komórka. Wskazane jest wpisanie działalności KS w strategię rozwiązywania problemów społecznych lub lokalny plan rozwoju.

KS jest oparty na następujących aktach prawnych:

• ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej - Dz.U.64 2004, poz. 593, Dz.U.99 2004, poz. 1001 (m.in. strategia rozwiązywania problemów społecznych, tworzenie ośrodków wsparcia, kontrakt, rozwijanie nowych form pomocy społecznej i samopomocy) w szczególności można wykorzystać zapis z Art. 51. Pkt.4 Art. 51.  1. Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w ośrodku wsparcia. 2. Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu. 3. W ośrodku wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe okresowego pobytu. 4. Ośrodkiem wsparcia jest środowiskowy dom samopomocy, dzienny dom pomocy, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko i dom dla bezdomnych oraz klub samopomocy.
• ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz.U.147 2002 poz. 1231; Dz.U.167 2002 poz. 1372; Dz.U.80 2003 poz. 719 (m.in. finansowanie zadań związanych z przeciwdziałaniem lub likwidacją skutków nadużywania alkoholu)
• ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - Dz.U.96 2003 poz. 873 (wolontariat)

KS jest budowany w oparciu o następujące wartości:

• Uczestnictwo - każdy człowiek ma prawo do uczestniczenia w życiu społeczno - ekonomicznym swojej społeczności
• Partnerstwo - każdy członek klubu jest tak samo ważny
• Współpraca - problemy społeczne mogą być skutecznie rozwiązywane jedynie dzięki zaangażowaniu wielu podmiotów
• Oparcie na doświadczeniach członków klubu - bazę do pracy stanowią doświadczenia ludzi związane z przezwyciężaniem otaczających ich problemów

Osoby korzystające z działań KS to między innymi :

• osoby borykające się z różnorodnymi problemami życiowymi, w tym:
  • osoby wykluczone i marginalizowane społecznie,
  • osoby bezrobotne, w szczególności długotrwale,
  • kobiety pozostające poza rynkiem pracy,
  • osoby niepełnosprawne, w tym upośledzone umysłowo i chore psychicznie,
  • wychowankowie placówek opiekuńczo - wychowawczych,
  • osoby uzależnione po okresie leczenia odwykowego,
  • matki samotnie wychowujące dzieci,
  • osoby bezdomne i zagrożone utratą mieszkań,
  • osoby opuszczające zakłady karne,
  • mniejszości etniczne i narodowe,
  • uchodźcy,
  • osoby przewlekle chore.

Podstawowe formy działania KS to:

• grupy samopomocowe,
• grupy wsparcia,
• grupy terapeutyczne,
• grupy edukacyjne,
• poradnictwo,
• szkolenia,
• wolontariat,
• wymiana usług (barter),

Niezbędne zaplecze KS:

Ludzie:

Zespół OPS powinien znać i rozumieć ideę KS. Pracą KS kieruje koordynator. Koordynator powinien być zatrudniony w OPS i zadanie prowadzenia Klubu powinien mieć wpisane w zakres czynności (nie musi być to pełny etat). Zadaniem koordynatora jest przede wszystkim:

• nadzór i monitorowanie pacy klubu,
• dbanie o rozwój klubu (min. współpraca z partnerami, promocja idei samopomocy),
• organizacja pracy grup.

W działania KS zaangażowani są animatorzy grup. Zadaniem animatorów jest przede wszystkim:

• inicjowanie nowych grup,
• prowadzenie pierwszych spotkań grup,
• udzielanie informacji na miejscu.

Koordynator i animatorzy KS powinni współpracować z ekspertami i profesjonalistami, np.: psycholog, prawnik, doradca zawodowy, pracownik socjalny, w zależności od potrzeb grup.

Techniczne

• dostęp do pomieszczenia - dobrze, aby było ono dostosowane dla osób niepełnosprawnych - przynajmniej jedna sala. Klub może tworzyć punkty spotkań w terenie.
• Czas otwarcia Klubu - punkt informacyjny w Klubie powinien być czynny minimum 6 godzin tygodniowo ( w tym częściowo w godzinach przedpołudniowych, a częściowo popołudniowych, np. 8-10 lub 16-18).
• Wyposażenie: podstawowe meble. Rekomendowane: dostęp do telefonu, komputera z drukarką, xero.
• pomoce dydaktyczne - tablica, rzutnik, biblioteczka, artykuły papiernicze, itp.

Kluczowi partnerzy KS

• organizacje pozarządowe,
• instytucje rynku pacy ( w tym publiczne służby zatrudnienia, np. Powiatowy Urząd Pracy),
• publiczne służby medyczne (poradnie),
• jednostki samorządu terytorialnego,
• lokalni przedsiębiorcy,
• wolontariusze,
• inne Kluby Samopomocy lub Kluby Integracji Społecznej.

Pomóżmy Sobie i Innym,
Program realizowany przez Stowarzyszenie BORIS,
ul. Ogrodowa 50/1, 00-876 Warszawa, tel. 890 94 49, 620 31 92,
Projekt współfinasowany przez:
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej
Fundusz Phare „Wparcie społeczeństwa obywatelskiego
Action Mensch